Inwentaryzacja

   

Inwentaryzacja stanowi część składową rachunkowości, której zasady prowadzenia reguluje ustawa o rachunkowości. Ustawa nie rozstrzyga jednak szczegółowo wszystkich problemów jakie wiążą się z prowadzeniem inwentaryzacji. W zakresie inwentaryzacji ustawa nie reguluje m.in. sposobu organizowania, przeprowadzania, jak też rozliczania inwentaryzacji, pozostawiając decyzje w tym zakresie kierownikowi jednostki, odpowiedzialnemu za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, a w tym również za poprawność inwentaryzacji a zwłaszcza przeprowadzanej drogą spisu z natury.
Jednostki duże i średnie w pełnym zakresie stosują wymagania ustawowe dotyczące wydawania wewnętrznych przepisów, w postaci np. dokumentacji opisującej przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, instrukcji inwentaryzacyjnej, zarządzeń wewnętrznych określających sposób przygotowania, przebiegu i rozliczania inwentaryzacji. W jednostkach mniejszych (zwłaszcza małych i mikroprzedsiębiorstwach) może być to problem trudny do rozwiązania sprawiający problemy organizacyjne i kadrowe.

Za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:

1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.
Za małego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro.
Za średniego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
1) zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz
2) osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.
Wyrażone w euro wielkości przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu przedsiębiorcy.
Inwentaryzacja jest elementem kontroli wewnętrznej każdej jednostki gospodarującej (mikroprzedsiębiorcy, małego, średniego i dużego przedsiębiorcy). Sprzyja zabezpieczeniu mienia oraz weryfikacji stanów ewidencyjnych posiadanych składników majątkowych i źródeł ich finansowania.

- Inwentaryzacja stanowi ogół czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu środków trwałych i obrotowych przedsiębiorstwa oraz zobowiązań na oznaczony moment, w celu sprawdzenia i sprostowania danych ewidencji księgowej, jak również rozliczanie osób odpowiedzialnych materialnie za powierzone mienie. (T. Troszczyński, Mała encyklopedia rachunkowości, PWE).

- Inwentaryzacja, w znaczeniu rachunkowości, jest to ogół czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki na dany moment, w celu porównania tego stanu ze stanem wynikającym z ksiąg rachunkowych, ustalenia i wyjaśnienia różnic, rozliczenia osób odpowiedzialnych za powierzone mienie oraz oceny przydatności składników majątku objętych inwentaryzacją. (T. Żyznowski, Inwentaryzacja zapasów towarów w hurcie, Serwis F-K nr 41 z 1996 r.).

- Inwentaryzacja polega na ustaleniu w sposób udokumentowany stanu aktywów i pasywów na określony dzień. Jeżeli stany te dadzą się wyrazić również ilościowo, a nie wyłącznie wartościowo, to zadaniem inwentaryzacji jest ustalenie tak stanu ilościowego, jak i wartościowego. (Inwentaryzacja – zeszyt specjalny „Rachunkowości”).

- Prawidłowo przeprowadzona inwentaryzacja jest najbardziej wiarygodną, bezpośrednią formą kontroli majątku przedsiębiorstwa. Inwentaryzację należałoby zdefiniować jako określona przepisami prawa formę weryfikacji wykazanego w księgach rachunkowych stanu aktywów i pasywów jednostki gospodarczej na określony dzień. (J. Dudek, Księgi rachunkowe i inwentaryzacja).

Inwentaryzacja ustala rzeczywisty stan aktywów i pasywów, doprowadza dane wynikające z ewidencji księgowej do zgodności ze stanem rzeczywistym, rozlicza osoby odpowiedzialne materialnie z tytułu powierzonego mienia, zapewnia bezpośrednią i skuteczną kontrolę wewnętrzną i przeciwdziała nieprawidłowościom w gospodarowaniu majątkiem przedsiębiorstwa, dokonuje oceny przydatności gospodarczej posiadanego przez jednostkę majątku, ustawicznie ulepsza dokumentację i ewidencję operacji gospodarczych oraz podnosi jakość i skuteczność funkcjonowania jednostki gospodarczej.

Przedmiot inwentaryzacji

Inwentaryzacją ma być objęte to wszystko, co wynika z ewidencji jednostki, a więc wszystkie ujęte w ewidencji aktywa i pasywa. Jednakże z uwagi na dopuszczalne uproszczenia oraz charakter i cechy niektórych składników majątku, zdarza się że pewne znajdujące się w jednostce składniki lub prawa i obciążenia nie są ujęte w bieżącej ewidencji, a także w sprawozdaniu finansowym. Może to dotyczyć:
- składników objętych tylko ewidencja ilościową (np. drobne wyposażenie wielokrotnego użytku)
- składników zaliczanych w pełni w koszty w momencie zakupu (materiały, towary, wyroby)
- składników obcych znajdujących się w jednostce (np. w przerobie)
- zjawisk niestanowiących składników aktywów i pasywów, lecz mających wpływ na ocenę sytuacji majątkowej jednostki, a także na jej wynik finansowy i rentowność (np. warunkowe obciążenia, zastawy, hipoteki, udzielone poręczenia, gwarancje)
Powyższe składniki, prawa, zjawiska, wierzytelności i ciężary także podlegają inwentaryzacji.

 

Po więcej informacji zapraszamy Państwa na szkolenie z zakresu INWENTARYZACJI. 

Podczas 8-godzinnych szkoleń otrzymają Państwo rzetelną wiedzę. W trakcie zajęć oraz po ich zakończeniu jest możliwość zadawania pytań i dyskusji z wykładowcą. W ten sposób uzyskacie Państwo odpowiedzi na nurtujące Was pytania.